WIATR NA GRANI

Gdańsk wydał mi się raptem ciasny i niemiły,
wspomnienia spać nie dają, tęsknota mną trzęsie.
Wiem, że góry się za mną tak samo stęskniły
— gęgał mi o tym wczoraj klucz wędrownych gęsi.

Jeszcze dywan pod nogą, wokół cztery ściany,
jeszcze komputer, regał, telewizor, prasa —
lecz pod drzwiami już czuwa plecak spakowany
a w mózgu mi dygoce igiełka kompasu.

Gdzie paszport? Gdzie bilety? — wszystko z rąk mi leci,
pocę się i nie umiem ukryć niepokoju!
Wiem, że leśne boginki wyjdą mi naprzeciw
— dzwoniły na komórkę wprost do czaszki mojej.

Ostatni obiad w domu i prysznic ostatni.
Sucho w gardle — ostatni raz napić się mleka!
— Milcz, serce, czego walisz?! Niech nic się nie zatnie,
bo tam grań postrzępiona dawno na mnie czeka.

Plecak, skarb mój najświętszy, ciąży jak cholera,
oczy mi bez powodu zachodzą wilgocią,
pod wibramem fałszuje rozstrojony peron:
,,— Pociąg pospieszny ...   wjeżdża ...   ''

               To już jest mój pociąg.

Listopad 1997

Zaproszenie

Dla Małej

Chodź! ...   Ale ponad lasu ścianą ciemną
wicher napełni łzami twoje oczy
i z trudem wbijesz nartę w szklane zbocze.
Jeśli się tego lękasz — nie idź ze mną.

Jeżeli jednak pójdziesz, to przyrzekam,
że onieśmielą cię górskie olbrzymy,
że wrota czasu zobaczysz z daleka

i krew ci w żyłach zawrze. A wieczorem
mięciutkim śniegiem namiot uszczelnimy
i przed spoczynkiem złączymy śpiwory ...

Stokiem po lodzie tysiąc czartów goni,
nad głową tropik wściekle się szamoce.
Płomyczek świeczki w cieniu naszych dłoni
śniegu nie stopi, nie odpędzi nocy.

Po raz kolejny nastał ranek świeży,
wiatr z nową mocą na zbocza uderzył,
wciąż są zawarte Czarnohory bramy.

Nowa prognoza: zamieć i zawieja.
Znów w naszych sercach zamiera nadzieja.
Kuszą nas góry ...   Lecz jednak wracamy.

Wiosna już pewnie przyszła na Pokucie,
gdy w szarym mieście ciułam nędzne grosze.
Znów zamieszkali pasterze w pryjucie
i śnieg popłynął z nurtem Czeremoszu.

Siedzę przy biurku i walę w klawisze,
z ekranu spływa lodu jęzor biały.
A kiedy uszu nastawię, to słyszę,
jak wiatr zachodni tryka łbem o skały.

I o ikonie takiej marzę skrycie,
że starczy kliknąć — i stoisz na szczycie.

Luty 1997

1.

Ja z Twej twarzy zliżę krople potu.
A gdy skryje nam noc połoniny,
spać będziemy w trawie bez namiotu
— bo tak lubią me letnie dziewczyny.

2.

Od łażenia już nas bolą nogi,
gdy witamy gwiazdozbiór Oriona
a jesienna moja patrzy w ogień,
zanim zaśnie do mnie przytulona.

3.

W puch dziewiczy ślad narty położę,
Ty podążysz mym tropem nieświętym
i w namiocie w puchowym śpiworze
grzać Ci będę Twe stopy zziębnięte.

4.

Jeszcze nie ma na bukach listowia
a na drogach wciąż błota niemało,
lecz już ciepło — zazdroszczę wiatrowi,
że od rana pieści Twoje ciało.

Maj 1997

Jasna słoneczna plama zniknęła bez śladu,
wiatr, co mieszka na grani, przebiegł trawą na dół,
— pewnie Cię obudziły pierwsze krople deszczu
z chmury, co szarym kocem zawisła nad światem,
bo nagle się odwracasz z niespokojnym dreszczem.
Więc spiesznie się usuwam z Twojej karimaty
i zakrywam śpiworem Twe nagie ramiona.
Kłuje mnie niby drzazga nietakt popełniony:
powiesz, że nadużyłem Twego zaufania
Twój sen wykorzystując, głaszcząc Twoją skórę ...

A wtem w mokrym namiocie wschodzi niespodzianie
słońce, sumieniu memu przynosząc pociechę,
kiedy otwierasz oczy z figlarnym uśmiechem
i czule mi wyznajesz: ,,Śniły mi się góry ... ''

Maj 1997

Dzień po dniu stoją w deszczu, chmurami zasnute,
skraplają się we włosach, chlupoczą nam w butach.
I gdyby nie numery granicznych kamieni
deptalibyśmy błoto we mgle zagubieni,
niepewni, czy to Busztuł, czy jeszcze Kieputa.
Przecież właśnie dlatego gnaliśmy z daleka,
że brakło nam przestrzeni dla tętniących marzeń —
i cóż, stoimy ciasno nad naszym ołtarzem,
ogniskiem z takim trudem wyżętym ze smreka.
Co rano senne ciała odziewamy w wodę
a w przemoczonym lesie wilgocią pobrzmiewa
mokrych dziewczyn z Kijowa mokry okrzyk ,,Eeewa!''.
Rośnie jak rak poczucie gorzkiego zawodu:
— nie takie być nam miały góry obiecane!
— nie miała się rozpływać ziemia pod wibramem!

Wtem, zanim nasze ciała przemiękną do kości,
na Popadię i Grofę otwiera się okno,
ukazują się góry w bezwstydnej nagości!

Dla jednej takiej chwili warto było zmoknąć.

Lipiec 1997

W moich żyłach wrze czerwona krew
i o wiele dalej zaleźć mogę ...
— Lecz dlaczego ten sprężysty krzew
tak zdradziecko podcina mi nogę?

W mojej piersi tkwi niezłomny duch,
gdy rozchylam splątane konary.
— Ale czemu chmary wstrętnych much
pobierają bezlitosny haracz?

Za plecami przewala się grom.
Burza w górach to nie jest zabawa ...
Więc się szarpię — ale w chwilę złą,
bo zostawiam w krzalu pół rękawa.

Pot na oczy już nie sączy się
lecz wezbraną rzeką wartko płynie.
Mnie puściło, ale plecak — nie.
Na cóż plecak mój kosodrzewinie?

Z wolna staję się słaby jak trup,
choć w ściśniętym gardle życie rzęzi:
— Twardą ziemię dajcie mi do stóp,
bo nie umiem chodzić po gałęzi!

Serce zżera mi zwątpienia wąż ...
— Obiecuję, Karpaty łaskawe:
jeśli kiedyś mnie wypuści gąszcz,
ucałuję i horhan i trawę!

Lipiec 1997

Nie było zagłówków, więc głowę zmęczoną
na moim ramieniu oparła z ufnością.
Nie mogłem jej łoża miękkiego wymościć
i stworzyć skutecznej od świata osłony,

więc tylko objąłem wierząc, że w ten sposób
jej sny będą słodkie, przytulne i miłe.
Zziębnięte jej palce polarem nakryłem,
i igłę sosnową wyjąłem jej z włosów.

Autobus z mozołem lazł przez Ukrainę,
przystawał, odjeżdżał, ktoś okna zamykał,
rosyjskie czastuszki trzeszczały z głośnika
i w sennej mej głowie szumiało jak wino.

A dotyk jej ciała rozczulał i wzruszał,
— do serca ją przecież tuliłem kojąco.
I chciałem, by wlókł się autobus bez końca,
lecz już wjeżdżaliśmy na dworzec w Kałuszu.

I kiedy plecaki spoczęły pod murem,
rzekła: ,,— W górach ... kiedyś ... dziękuję ... —''. I znikła.
Więc wszystkim zadaję pytania niezwykłe:
czy dziś już jest ,,kiedyś''? i które to góry?

Lipiec 1997

Wicher nad głową kwili jak dziecię,
horský služobník odgrywa tatę:
— V také nečasie kdež sa denete?! —
Fakt ...   O pogodnym marzymy dniu.
Mokre śpiwory niegdyś puchate
na przemoczone kładziemy maty:
nic nie zastąpi twardego snu!

Sponad Ďumbiera wiatr śniegiem miota,
kozice na nas gapią się drwiąco
po granitowych skacząc wykrotach:
— Leziesz, człowieku, najgorszą z dróg ...
— Nie, mnie jest dobrze, mnie jest gorąco
i nie zastąpi bezradne słońce
wysiłku moich skrzydlatych nóg!

Śnieg padający nad zboczem kręci.
Brodzimy rzeką w dół po kamykach
jacyś niezgrabni, mali, zziębnięci ...
Wokół już rozsiadł się nocy czar:
światło czołówki z mrokiem się styka
i nie zastąpi boska muzyka
huku strumienia, co gna przez jar!

Po dniu podniebnym, po dniu zdeptanym,
namiot stawiamy w rozmiękłym błocie
(byle nie dotknąć wilgotnej ściany),
zmęczone ciało od chłodu drży.
W pełnej menażce szukamy pociech,
bo nie zastąpią słodkie łakocie
kaszy i soi na trudne dni!

Budzik ostatnią piszczy pobudkę.
Rozpacza szosa do Iľanova,
że odjeżdżamy. Szare od smutku
góry też płaczą: znów siąpi deszcz.
— A kiedy w mieście zamieszkasz znowu,
to mój obojczyk pod swoją głową
jaką poduszką zastąpić chcesz?!

Listopad 1997

A zima nie szczędziła nam mrozu i śniegu
i wiele jeszcze godzin zostało do świtu.
Przez szpary wiało wściekłym zimnem; a do tego
nie udało się ognia rozpalić pod płytą.

Słowak rozrąbał nożem chleb zlodowaciały
na palcach sobie przy tym odmrażając skórę.
Ja zielonego lodu wyjąłem kawałek
z torby, do której wczoraj schowałem ogórek.

Suwałczanin oświadczył, że trzeba szanować
tradycję, że okazja to nie byle jaka,
że raz, że wyjątkowo ... Na tym skończył mowę
i butelkę szampana wydobył z plecaka.

Korek dał się wyciągnąć (choć nie bez kłopotu),
butelka poszła w obieg i wszyscy po trosze
dłubaliśmy w jej szyjce szpilką od namiotu
wygrzebując do kubków lodowaty proszek.

Wicher hulał za ścianą i tłukł się po świecie
usypując na zboczach bałwany i grzywy.
Nam było ciepło w sercach. Wiedzieliśmy przecież,
że po takim toaście rok będzie szczęśliwy.

Listopad 1997

Daj moim nogom skosztować połonin,
potem w kotlinie rozpal mi ognisko! —
A ja usiądę obok Ciebie blisko
by przed gryzącym dymem Cię osłonić,
Twoją zmęczoną głowę ujmę w dłonie
i w Twych źrenicach tęsknotę wyleczę.

Spleć mi głębokie doliny i grzbiety
z ledwie widocznych na mapie kreseczek ...
Powiedz, jak granit ze środka planety
wyrosnąć zdołał pod niebo struchlałe? ...
I jakie losy szramami pokryły
te niedostępne i wyniosłe skały? ...
... I czemu ludziom tak podle się stało,
że są zlepieni z wapieni i iłów? ...

Wskaż mi, gdzie namiot ustawić na śniegu!
Otwórz mi dojście do wiecznego lodu,
który kawerny Twej duszy zalega!
Niechaj ostrożnie do niego przybliżę
wulkan, co w piersi płonie wiecznie młody,
tylko mnie prowadź wyżej, ciągle wyżej!

A gdy staniemy na wierzchołku świata,
to ja z wdzięczności nauczę Cię latać.

Grudzień 1997

Już w czwartek nastąpi spotkanie
a potem tak wiele się zdarzy!
Tymczasem mój namiot tu stanie,
nim zejdzie na przełęcz noc czarna.
Lecz gdybym był lepszym narciarzem,
wędrowałbym z Gwiazdą Polarną,
i dzienną marszrutę przedłużył
szalonym ześlizgiem po chmurze.

Gdy z Plavča w daleki świat ruszę,
nie takie czekają mnie zjazdy!
Tymczasem wystarczyć mi muszą
w zmrożonej przestrzeni nieważkość,
namiocik na śniegu i gwiazdy,
samotność i ryżu menażka ...
— Czy czas, co zatrzymał się w pędzie,
na czwartek do Plavča przybędzie?

Styczeń 1998

A bywało pięknie tu, w naturze, śnieg pod nartą był a niebo w górze, świeży powiew napełniał nam płuca, po błękicie dysk słońca się toczył, każdy świerczek cień oddzielny rzucał i widoki radowały oczy ...

Oszalało potem i się wściekło,
zapragnęło, kurde, naszych ciał
bezlitosne rozpędzone piekło.
Lecz uważaj, by cię nie urzekło,
bo byś jeszcze pozostać tu chciał!
Bo tak słodko zawierzyć tej sile,
której wycie wzywa nas i nęci,
gdy nam braknie już siły i chęci ...
— Może by tak odsapnąć na chwilę
i bezpiecznik w wiązaniu dokręcić?
— Idź przed siebie! Nie zostawaj w tyle!

Styczeń 1998

A później nad namiotem wiatr jęczał noc całą,
dręczył się śmiercią Pana, szlochał, treny śpiewał
i takie w nim bezbrzeżne cierpienie wezbrało,
że aż w Wielką Sobotę wybuchnął ulewą.

Rozbłociły się drogi, zachlupało w lesie,
w mokrych butach człapałem po parowach stromych
niepewny, czy Niedziela odmianę przyniesie —
dlatego Twój telefon nie zastał mnie w domu.

Deszcz skradł mi resztkę ciepła, zmył też miejskie troski
z mej duszy. Wiatr zawodził w żałobnej przestworzy,
więc wołałem do niego z Kiczery Dydiowskiej:
— Przestań się mazać, durniu! Przecież Pan znów ożył!

Wreszcie pojął. Uśmiechnął się z ulgą nieśmiało,
zamglił zbocza, tchnął z nieba powiewem gorącym
i jął podsuszać ziemię w Lany Poniedziałek
pootwierawszy w chmurach okiennice słońcu.

San toczył jeszcze wody brunatne i chore,
łąki już dygotały od nadmiaru woni,
gdy patrzyłem na Otryt w poświąteczny Wtorek.

... W dalekim Gdańsku pewnie znów telefon dzwonił ...

Maj 1998

Wilgotne buty zakładam, by zejść w dolinę z połonin
w krainę zdziczałych sadów i żubrów na ugorach...
Zejść? — raczej zjechać po błocie. Potem wędrować w trudzie,
wędrować bez odpoczynku od rana do wieczora,
napełniać wędrówką nogi, to do góry, to na dół,
napełniać wędrówką głowę... I nie spotykać ludzi
bo w mieście mam ich za dużo.
                To były moje Bieszczady.

Wrzesień 2024

Piorun dytyramb swój kuje w kamieniu,
deszcz recytuje bukoliki łzawe,
strumyk się w pean liryczny przemienia ...
Ja śpiewam tylko według ich ściągawek.
W surowych górskich stronach wiele razy
napotykałem stadniny pegazów.

Olej więc, Gosiu, natchnienia i głębie,
wieszczów i lutnie ich. A z tego kraju,
gdzie pod stopami chmury Ci się skłębią
i gdzie pod skórą mięśnie Ci zagrają,
gdzie z deszczu kropel tęcze kleją mistrze —
— przywieź mi plecak poezji najczystszej!

Marzec 1998